Trước khi quyết định can thiệp bàn chân bẹt cho trẻ nhỏ, phụ huynh cần hiểu rằng nhiều nghiên cứu y khoa trên thế giới đã chỉ ra bàn chân bẹt ở trẻ em, đặc biệt dưới 5 tuổi, phần lớn là một hiện tượng sinh lý bình thường trong quá trình phát triển.
Dưới đây là nghiên cứu của trường Đại Học Tehran University of Medical Sciences về thí nghiệm về bàn chân bẹt và độ tuổi can thiệp phù hợp

Tên bài báo: Pediatric Flexible Flatfoot; Clinical Aspects and Algorithmic Approach được công bố năm 2013 tại Journal of Pediatrics- Trung tâm nghiên cứu và đào tạo y khoa hàng đầu.

 Nghiên cứu lâm sàng được thực hiện trên: 129 trẻ em được chẩn đoán bàn chân bẹt mềm (flexible flatfoot)

- Tuổi từ 1–6 tuổi

- Không có đau

- Không có bệnh thần kinh cơ

- Tuổi trung bình khi tham gia khoảng 2 tuổi rưỡi. 

Kết Luận của bài báo

✅ Trẻ sơ sinh vốn được sinh ra với bàn chân bẹt mềm.

✅ Trẻ 2–5 tuổi thường nhìn giống bàn chân bẹt do lớp mỡ sinh lý dưới lòng bàn chân.

✅ Phần lớn bàn chân bẹt mềm ở trẻ em là hiện tượng sinh lý bình thường.

✅ Trẻ không đau, không hạn chế vận động thường chỉ cần theo dõi.

✅ Chưa có bằng chứng cho thấy việc dùng lót nâng vòm hoặc giày chỉnh hình sớm có thể thay đổi diễn tiến tự nhiên của bàn chân bẹt không triệu chứng.

 Trong bài tổng quan này, các tác giả đã phân tích hàng loạt nghiên cứu lâm sàng về bàn chân bẹt mềm ở trẻ em nhằm đánh giá quá trình phát triển tự nhiên của bàn chân cũng như hiệu quả của các biện pháp can thiệp sớm. Một trong những kết luận quan trọng nhất của nghiên cứu là trẻ sơ sinh vốn được sinh ra với bàn chân bẹt mềm. Các tác giả khẳng định: “Infants are born with flexible flatfoot, and the normal foot arch develops in the first decade of life”, nghĩa là trẻ được sinh ra với bàn chân bẹt mềm và vòm chân bình thường sẽ phát triển dần trong suốt 10 năm đầu đời. Điều này cho thấy việc phát hiện bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ không đồng nghĩa với bất thường hay bệnh lý cần điều trị ngay lập tức.
Bài báo giải thích:

- Dưới vòm chân của trẻ nhỏ có một lớp mỡ sinh lý.

- Lớp mỡ này che khuất vòm chân.

- Khi trẻ lớn lên lớp mỡ giảm dần.

 Nghiên cứu cũng giải thích lý do vì sao rất nhiều trẻ từ 2 đến 5 tuổi nhìn giống như bị bàn chân bẹt. Theo các tác giả, ở giai đoạn đầu đời, dưới lòng bàn chân của trẻ tồn tại một lớp mỡ sinh lý nằm bên dưới khu vực vòm chân. Lớp mỡ này có tác dụng bảo vệ và hỗ trợ bàn chân trong quá trình phát triển nhưng đồng thời cũng che khuất phần vòm chân đang hình thành. Khi trẻ lớn lên, lớp mỡ này giảm dần và vòm chân bắt đầu xuất hiện rõ hơn. Chính vì vậy, nhiều trẻ nhìn có vẻ bàn chân bẹt nhưng thực chất vẫn đang trải qua quá trình phát triển hoàn toàn bình thường.

Một trong những kết luận nổi tiếng nhất của bài báo là: “Most flexible flatfeet are physiologic, asymptomatic, and require no treatment”, tức phần lớn các trường hợp bàn chân bẹt mềm ở trẻ em là hiện tượng sinh lý bình thường, không gây triệu chứng và không cần điều trị. Đây là quan điểm hiện đang được nhiều tổ chức chỉnh hình nhi khoa và chuyên gia bàn chân trẻ em trên thế giới đồng thuận. Điều này đặc biệt đúng đối với những trẻ không đau, không hạn chế vận động, chạy nhảy bình thường và không có bệnh lý thần kinh cơ đi kèm.

Đối với những trường hợp không có triệu chứng, nhóm nghiên cứu khuyến nghị phụ huynh không nên quá lo lắng hoặc vội vàng can thiệp. Bài báo nêu rõ: “Children with asymptomatic flexible flatfoot should be monitored clinically”, nghĩa là trẻ bị bàn chân bẹt mềm nhưng không có triệu chứng chỉ cần được theo dõi lâm sàng định kỳ. Các tác giả đồng thời nhấn mạnh rằng sự phát triển về cấu trúc và khả năng vận động của bàn chân vẫn tiếp tục diễn ra cho đến khoảng 8 tuổi. Do đó, việc đánh giá hoặc kết luận quá sớm về hình dạng bàn chân của trẻ có thể dẫn đến những can thiệp không cần thiết.

Đặc biệt, bài báo còn xem xét các nghiên cứu liên quan đến việc sử dụng giày chỉnh hình, lót chỉnh hình và các thiết bị nâng vòm ở trẻ nhỏ. Kết quả cho thấy hiện chưa có bằng chứng khoa học thuyết phục chứng minh rằng việc sử dụng các biện pháp chỉnh hình sớm có thể ngăn ngừa bàn chân bẹt có triệu chứng trong tương lai. Các tác giả khẳng định: “No evidence indicates that early use of them will prevent the development of symptomatic flatfoot.” Nói cách khác, đối với trẻ không đau và không có biểu hiện bất thường, việc sử dụng lót nâng vòm hoặc giày chỉnh hình sớm chưa được chứng minh có thể thay đổi diễn tiến phát triển tự nhiên của bàn chân.

Bài báo cũng dẫn lại nghiên cứu theo dõi 129 trẻ em bị bàn chân bẹt mềm trong thời gian 3 năm. Các trẻ được chia thành nhiều nhóm gồm nhóm không điều trị, nhóm sử dụng giày chỉnh hình, nhóm dùng cốc gót và nhóm dùng lót chỉnh hình. Kết quả cho thấy cấu trúc bàn chân của trẻ đều cải thiện theo thời gian bất kể có can thiệp hay không. Điều này cho thấy sự trưởng thành tự nhiên của hệ cơ xương khớp đóng vai trò quan trọng hơn nhiều so với các biện pháp chỉnh hình ở trẻ không triệu chứng.

Từ những bằng chứng khoa học hiện có, có thể thấy rằng đa số trẻ dưới 5 tuổi có bàn chân bẹt mềm không cần can thiệp y khoa hay chỉnh hình. Đây thường là một giai đoạn phát triển tự nhiên của cơ thể. Điều quan trọng nhất là theo dõi sự phát triển của trẻ, quan sát các dấu hiệu bất thường như đau, nhanh mỏi chân, hạn chế vận động hoặc biến dạng cứng của bàn chân. Nếu không có những triệu chứng này, việc để bàn chân phát triển theo quy luật tự nhiên của cơ thể thường là lựa chọn phù hợp và được các nghiên cứu khoa học hiện nay ủng hộ.

NAGEN – GIẢI PHÁP ĐỘC QUYỀN TÁI TẠO VÒM  CHÂN HOA KỲ CHO TRẺ EM TRÊN 6 TUỔI

Tại Việt Nam, Công ty TNHH Nagen tự hào là đơn vị phân phối độc quyền giải pháp ứng dụng tấm lót hỗ trợ vòm bàn chân được phát minh bởi Tiến sĩ, Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình người Đức Georg Alzner. Sản phẩm được sản xuất trực tiếp bởi Bio Orthotics International tại Plano, Texas, Hoa Kỳ – một thương hiệu uy tín sở hữu các thiết kế độc đáo đã được Văn phòng Sáng chế Canada và Hoa Kỳ cấp bằng bảo hộ từ những năm 1969 - 1970.

Theo tiêu chuẩn y khoa Hoa Kỳ, giai đoạn từ 5 đến 12 tuổi là thời kỳ vòm bàn chân của trẻ tiếp tục phát triển mạnh mẽ và dần trở nên rõ nét. Kế thừa trọn vẹn triết lý cơ sinh học cốt lõi của nhà sáng chế Georg Alzner: "Bàn chân phải tuân thủ theo hình dạng của tấm lót để phục hồi cấu trúc chuẩn, chứ không phải tấm lót biến dạng theo sự lệch lạc của chân" , Nagen mang đến dòng sản phẩm Winagen™ dành riêng cho trẻ từ 6 tuổi trở lên có khả năng tái tạo vòm cho trẻ.